બદલાવઃ નવા કાયદા હેઠળ હવે પુરાવાઓ ડિજિટલ રીતે રેકોર્ડ કરવામાં આવશે…..

આજે (સોમવાર) ભારતની ફોજદારી ન્યાય પ્રણાલીમાં એક ઐતિહાસિક દિવસ છે, સંસ્થાનવાદી યુગના ત્રણ જૂના કાયદાઓ નાબૂદ કરવામાં આવ્યા છે. ભારતીય ન્યાયિક સંહિતા, ભારતીય નાગરિક સંરક્ષણ સંહિતા અને ભારતીય પુરાવા અધિનિયમ એ 164 વર્ષ જૂના સંસ્થાનવાદી કાયદાઓનું સ્થાન લીધું. ડિજિટલ પુરાવામાં ઘણો ભાર છે, જેનો અર્થ એ છે કે હવે પુરાવાઓ ડિજિટલ રીતે રેકોર્ડ કરવામાં આવશે. સર્ચ અને જપ્તીના સમયે વિડિયોગ્રાફી ફરજિયાત કરવામાં આવી છે જે કેસનો એક ભાગ હશે અને નિર્દોષ નાગરિકોને ફસાવવામાં આવશે નહીં. પોલીસ દ્વારા આવા રેકોર્ડિંગ વિના, કોઈપણ ચાર્જશીટ માન્ય રહેશે નહીં.

નોંધનીય છે કે આ કાયદાઓમાં મોટાભાગની કાનૂની પ્રક્રિયાઓને ડિજિટલાઇઝ કરવાની જોગવાઈ કરવામાં આવી છે. નવા ફોજદારી કાયદાઓમાં અત્યાધુનિક ટેક્નોલોજીનો સમાવેશ કરવામાં આવ્યો છે. દસ્તાવેજોની વ્યાખ્યાને વિસ્તૃત કરીને, ઇલેક્ટ્રોનિક અથવા ડિજિટલ રેકોર્ડ્સ, ઇ-મેઇલ્સ, સર્વર લોગ્સ, કમ્પ્યુટર્સ, સ્માર્ટ ફોન્સ, લેપટોપ્સ, એસએમએસ, વેબસાઇટ્સ, સ્થાનિક પુરાવાઓ, મેઇલ્સ અને ઉપકરણો પર ઉપલબ્ધ સંદેશાઓને કાનૂની માન્યતા આપવામાં આવી છે. આનાથી કોર્ટમાં કાગળોના ઢગલામાંથી રાહત મળશે.

આ કાયદામાં એફઆઈઆરથી લઈને કેસ ડાયરી, કેસ ડાયરીથી ચાર્જશીટ અને ચાર્જશીટથી લઈને ચુકાદા સુધીની સમગ્ર પ્રક્રિયાને ડિજિટલાઈઝ કરવાની જોગવાઈ કરવામાં આવી છે. નોંધનીય છે કે હાલમાં માત્ર આરોપીઓનું પ્રોડક્શન વીડિયો કોન્ફરન્સિંગ દ્વારા જ થઈ શકે છે, પરંતુ હવે ક્રોસ ક્વેશ્ચનિંગ સહિત સમગ્ર ટ્રાયલ વીડિયો કોન્ફરન્સિંગ દ્વારા કરવામાં આવશે. ફરિયાદીઓ અને સાક્ષીઓની તપાસ, ટ્રાયલ અને હાઈકોર્ટના ટ્રાયલ્સમાં પુરાવાઓની તપાસ અને રેકોર્ડિંગ અને અપીલની સમગ્ર કાર્યવાહી પણ હવે ડિજિટલ રીતે શક્ય બનશે.

ઉલ્લેખનીય છે કે નેશનલ ફોરેન્સિક સાયન્સ યુનિવર્સિટી અને દેશભરના આ વિષયના વિદ્વાનો અને ટેકનિકલ નિષ્ણાતો સાથે ચર્ચા કર્યા બાદ તેને તૈયાર કરવામાં આવ્યો છે. સર્ચ અને જપ્તીના સમયે વિડિયોગ્રાફી ફરજિયાત કરવામાં આવી છે જે કેસનો એક ભાગ હશે અને નિર્દોષ નાગરિકોને ફસાવવામાં આવશે નહીં. પોલીસ દ્વારા આવા રેકોર્ડિંગ વિના, કોઈપણ ચાર્જશીટ માન્ય રહેશે નહીં.

ત્રણ નવા ફોજદારી કાયદાઓ પર, સ્પેશિયલ સીપી છાયા શર્માએ મીડિયાને કહ્યું, “આજથી ત્રણ નવા ફોજદારી કાયદા અમલમાં આવવા લાગ્યા છે. FRI નોંધણી પણ આજથી શરૂ થશે. અમે 5 ફેબ્રુઆરીથી આ વિષયની તાલીમ શરૂ કરી. અમે તપાસમાં જે ફેરફારો લાવવામાં આવ્યા છે તે ખૂબ જ સ્પષ્ટ રીતે સમજાવ્યા છે. આ કાયદાથી અમે સજામાંથી ન્યાય તરફ આગળ વધી રહ્યા છીએ. ડિજિટલ પુરાવામાં ઘણો ભાર છે, જેનો અર્થ એ છે કે હવે પુરાવા ડિજિટલ રીતે રેકોર્ડ કરવામાં આવશે અને જ્યારે તે ડિજિટલ રીતે રેકોર્ડ કરવામાં આવશે ત્યારે વધુ ફેરફાર કરી શકાશે નહીં. ડિજિટલ રેકોર્ડથી કોર્ટને સમજવામાં સરળતા રહેશે.”

તેમણે કહ્યું કે દિલ્હી પોલીસે એક એપ પણ બનાવી છે, દિલ્હી પોલીસના લગભગ 45,000 લોકો સંપૂર્ણ રીતે પ્રશિક્ષિત છે, અમે આ માટે તૈયાર છીએ. અમે એક પોકેટ પુસ્તિકા તૈયાર કરી છે જે 4 ભાગોમાં વિભાજિત છે અને તેમાં IPC થી BNS સુધીની માહિતી, BNS માં નવા વિભાગો ઉમેરવામાં આવ્યા છે, કેટેગરીઝ જે હવે 7 વર્ષની સજા હેઠળ આવે છે અને રોજિંદા પોલીસિંગ માટે જરૂરી વિભાગો ધરાવે છે.

તે જ સમયે, 3 નવા ફોજદારી કાયદાઓ પર, પુડુચેરીના ભૂતપૂર્વ લેફ્ટનન્ટ ગવર્નર અને ભૂતપૂર્વ IPS અધિકારી કિરણ બેદીએ કહ્યું કે મને આનાથી સૌથી મોટો ફાયદો એ છે કે તેનાથી જવાબદારી, પારદર્શિતા, ટેક્નોલોજી, પીડિતોના અધિકારો, ઝડપી સુનાવણીમાં સુધારો થશે. કોર્ટ, આરોપીઓને પોલીસ ફરી તાલીમ આપી રહી છે. મોટાભાગની તમામ ટેક્નોલોજીનો ઉકેલ આવી રહ્યો છે કારણ કે હવે એફઆરઆઈ ટેક્નોલોજીકલ બનશે, ચાર્જશીટ ટેક્નોલોજીકલ બનશે.